PAPRIPACT: alles over het Franse jaarlijks programma voor de preventie van beroepsrisico’s
Gepost op
13 minuten leestijd

Om te onthouden:
- Het PAPRIPACT (programme annuel de prévention des risques professionnels et d’amélioration des conditions de travail), het Franse jaarlijks programma voor de preventie van beroepsrisico’s en de verbetering van de arbeidsomstandigheden, is verplicht in ondernemingen met minstens 50 werknemers. Het vloeit voort uit het DUERP (artikel L4121-3-1 van de Franse Code du travail).
- Het legt de gedetailleerde lijst van de maatregelen voor het komende jaar vast, met voor elke maatregel de uitvoeringsvoorwaarden, resultaatindicatoren en de geraamde kostprijs. Het identificeert de beschikbare middelen en bevat een planning.
- Onder 50 werknemers is er geen jaarprogramma: de preventieacties worden opgelijst in het DUERP en de updates ervan.
- Elk jaar stelt de werkgever aan het CSE (sociaal en economisch comité) een jaarverslag (balans van het voorbije jaar) en het programma voor, in het kader van de raadpleging over het sociaal beleid (artikel L2312-27). Het CSE geeft advies en kan een prioriteitsvolgorde en bijkomende maatregelen voorstellen.
- Als maatregelen die gepland waren of door het CSE gevraagd werden niet zijn uitgevoerd, licht de werkgever de redenen toe in een bijlage bij het jaarverslag. Het proces-verbaal van de vergadering moet worden gevoegd bij elke aanvraag voor overheidsopdrachten, subsidies of fiscale voordelen.
Stuur uw preventieacties, uw indicatoren en de beleving van uw teams op één plek aan: ontdek het platform van Balencio.
Balencio vult uw preventieaanpak aan, maar vervangt uw DUERP en uw jaarprogramma niet.
Wat is het PAPRIPACT?
Het PAPRIPACT is het jaarlijks actieplan van de werkgever op het vlak van gezondheid, veiligheid en arbeidsomstandigheden. Het zet de resultaten van de risico-evaluatie om in concrete, begrote en geplande maatregelen.
Definitie van het jaarlijks preventieprogramma
Het jaarlijks programma voor de preventie van beroepsrisico’s en de verbetering van de arbeidsomstandigheden, vaak afgekort tot PAPRIPACT, is omschreven in artikel L4121-3-1 van de Code du travail. De Code gebruikt dat acroniem niet: het is een gangbare term, die onder meer het Franse ministerie van Arbeid overneemt.
Volgens artikel L4121-3-1 doet het jaarprogramma het volgende:
- Het legt de gedetailleerde lijst vast van de maatregelen die in het komende jaar moeten worden genomen, met inbegrip van de maatregelen om de gevolgen van blootstelling aan beroepsrisicofactoren te voorkomen
- Het bepaalt voor elke maatregel de uitvoeringsvoorwaarden, resultaatindicatoren en de geraamde kostprijs
- Het identificeert de middelen van de onderneming die kunnen worden ingezet
- Het bevat een uitvoeringsplanning
Wettelijk kader
Het jaarprogramma is verplicht in ondernemingen met 50 werknemers of meer. Daaronder bepaalt de werkgever preventie- en beschermingsacties, die in het DUERP worden vastgelegd.
Verband tussen het PAPRIPACT en het DUERP
Het DUERP is de diagnose: het inventariseert de risico’s per werkeenheid. Het PAPRIPACT is het actieplan: het bepaalt wat de onderneming dit jaar doet om ze te verminderen. Artikel L4121-3-1 bepaalt dat de resultaten van de risico-evaluatie “uitmonden” in dit programma.
Beide documenten vormen een cyclus die zich elk jaar herhaalt:
Wettelijk kader en de Code du travail
Verschillende artikelen van de Code du travail regelen het jaarprogramma:
- L4121-1 en L4121-2: algemene veiligheidsverplichting en algemene preventiebeginselen
- L4121-3: risico-evaluatie. Het CSE draagt bij aan de evaluatie en wordt geraadpleegd over het DUERP en de updates ervan
- L4121-3-1, III: inhoud van het jaarprogramma (vanaf 50 werknemers) of lijst van acties (minder dan 50 werknemers). Paragraaf IV bepaalt dat sectorale instanties ondernemingen kunnen begeleiden
- L2312-27: voorstelling van het jaarverslag en het programma aan het CSE, advies, bijkomende maatregelen, redenen voor niet-uitvoering, proces-verbaal
- R2312-6: raadplegingstermijnen van het CSE bij gebrek aan akkoord
Deze bepalingen gelden sinds 31 maart 2022, de datum waarop de wet van 2 augustus 2021 ter versterking van de preventie op het vlak van gezondheid op het werk in werking trad.
Aandachtspunt
De administratieve boete die in 2026 werd ingevoerd, beoogt het ontbreken van een DUERP (paragrafen I en II van artikel L4121-3-1). Ze geldt niet voor het jaarprogramma, dat in paragraaf III staat. Dat ontslaat u niet van de verplichting om het op te stellen: het niet raadplegen van het CSE kan onder meer een belemmeringsmisdrijf (délit d’entrave) vormen.
Voor wie geldt het PAPRIPACT?
Het criterium is het personeelsbestand van de onderneming. De tabel hieronder vat de verplichtingen naargelang de omvang samen:
| Verplichting | Minder dan 11 werknemers | 11 tot 49 werknemers | 50 werknemers en meer |
|---|---|---|---|
| DUERP | Verplicht vanaf de eerste werknemer | Verplicht | Verplicht |
| Update van het DUERP | Bij elke belangrijke wijziging of nieuwe informatie. Geen jaarlijkse verplichting | Minstens één keer per jaar, en bij elke gebeurtenis | Minstens één keer per jaar, en bij elke gebeurtenis |
| Preventieacties | Lijst van acties vastgelegd in het DUERP | Lijst van acties vastgelegd in het DUERP | Jaarprogramma (PAPRIPACT): maatregelen, uitvoeringsvoorwaarden, indicatoren, kostprijs, middelen, planning |
| CSE | Geen verplicht CSE | CSE geraadpleegd over het DUERP en de updates ervan | CSE geraadpleegd over het DUERP, het jaarverslag en het jaarprogramma |
| Jaarverslag over gezondheid, veiligheid en arbeidsomstandigheden | Nee | Nee | Ja, samen met het programma voorgesteld aan het CSE |
| CSSCT | Nee | Nee | Verplicht vanaf 300 werknemers |
Ondernemingen met minder dan 50 werknemers
Onder 50 werknemers is het jaarprogramma niet verplicht. De werkgever bepaalt acties om risico’s te voorkomen en werknemers te beschermen, en de lijst van die acties wordt vastgelegd in het DUERP en de updates ervan (artikel L4121-3-1, III, 2°).
Ondernemingen met 11 tot 49 werknemers hebben een CSE, dat wordt geraadpleegd over het DUERP en de updates ervan. De jaarlijkse raadpleging over het verslag en het programma (artikel L2312-27) geldt pas vanaf 50 werknemers.
- Houd een eenvoudige lijst van acties bij, met een verantwoordelijke en een deadline per actie
- Herzie die lijst bij elke update van het DUERP
- Maak gebruik van de tools en de begeleiding van uw sector en uw dienst voor preventie en gezondheid op het werk
Goede praktijk
Ook zonder verplichting maakt een lijst van acties die als een jaarprogramma is opgebouwd (indicatoren, kostprijs, planning) de overgang naar de drempel van 50 werknemers eenvoudiger.
Ondernemingen met 50 werknemers en meer
Vanaf 50 werknemers moet de werkgever het jaarlijks preventieprogramma opstellen en het elk jaar met een schriftelijk jaarverslag aan het CSE voorstellen. Zijn verplichtingen zijn samengevat:
- De risico’s evalueren en het DUERP actueel houden
- Een jaarprogramma opstellen met de elementen die artikel L4121-3-1 vereist
- Een schriftelijk jaarverslag opstellen met de balans van de algemene situatie op het vlak van gezondheid, veiligheid en arbeidsomstandigheden en van de acties van het voorbije jaar
- Deze twee documenten aan het CSE voorstellen in het kader van de raadpleging over het sociaal beleid
- In een bijlage bij het verslag motiveren waarom maatregelen die gepland waren of door het CSE gevraagd werden niet zijn uitgevoerd
Kerncijfers
- In 2019 had 82,6 % van de vestigingen met 50 tot 249 werknemers, 90,9 % van die met 250 tot 499 werknemers en 92,8 % van die met 500 werknemers en meer haar DUERP in de loop van het jaar opgesteld of bijgewerkt (Dares, enquête op basis van eigen verklaringen, geciteerd door de IGAS).
- 549 614 arbeidsongevallen met werkverlet of blijvende ongeschiktheid in 2024, waarvan 764 dodelijke (Franse ziekteverzekering, rapport 2024).
- Voor zover wij weten, meet geen enkele openbare statistiek het aandeel ondernemingen met een jaarlijks preventieprogramma.
Goed om te weten
De drempel van 50 werknemers wordt berekend volgens de regels van de Code du travail voor het tellen van het personeelsbestand. Controleer ze als uw onderneming die drempel nadert.
Rol van het CSE in het PAPRIPACT
Het CSE stelt het programma niet op: het wordt geraadpleegd. Het geeft advies en kan daarbij een prioriteitsvolgorde en bijkomende maatregelen voorstellen (artikel L2312-27).
- Het draagt bij aan de risico-evaluatie en wordt geraadpleegd over het DUERP en de updates ervan (L4121-3)
- Het gaat na of de risico’s uit het DUERP wel in het programma staan
- Het geeft advies over het jaarverslag en het programma
- Het kan prioriteiten en bijkomende maatregelen voorstellen
- Waar ze bestaat (vanaf 300 werknemers), kan de CSSCT de werkzaamheden voorbereiden, maar het advies wordt gegeven door het CSE
Het advies van het CSE is raadgevend: de werkgever is er niet door gebonden. Hij moet wel met redenen omkleed verantwoorden welk gevolg hij aan de adviezen en wensen van het comité geeft (artikel L2312-15).
Wat moet het jaarlijks preventieprogramma bevatten?
De Code du travail legt een minimale inhoud vast. De volgende tabel vat die samen, met illustratieve voorbeelden:
| Element | Wat de Code bepaalt | <strong>Illustratief voorbeeld</strong> |
|---|---|---|
| Gedetailleerde lijst van maatregelen | Maatregelen die in het komende jaar moeten worden genomen, waaronder die welke de gevolgen van blootstelling aan beroepsrisicofactoren voorkomen | Trillend gereedschap vervangen, een werkpost voor het hanteren van lasten aanpassen |
| Uitvoeringsvoorwaarden | Voor elke maatregel bepaald | Verantwoordelijke, reikwijdte, middelen, stappen |
| Resultaatindicatoren | Voor elke maatregel voorzien | Aantal aangepaste werkposten, evolutie van het werkverlet door MSA |
| Raming van de kostprijs | Voor elke maatregel begroot | Uitrusting, opleiding, vervangingstijd |
| Beschikbare middelen | Middelen van de onderneming geïdentificeerd | Budget, interne competenties, steun van de dienst voor preventie en gezondheid op het werk |
| Planning | Uitvoeringsplanning | Deadlines per kwartaal |
Acties ter preventie van beroepsrisico’s
De acties volgen de volgorde van de algemene preventiebeginselen: het risico vermijden, de onvermijdbare risico’s evalueren, ze bij de bron bestrijden, collectieve bescherming verkiezen boven individuele bescherming, en vervolgens informeren en opleiden. Naargelang uw risico’s kan het programma het volgende omvatten:
- Risico’s bij de bron wegnemen of verminderen (uitrusting, processen, stoffen)
- Werkposten en werkplekken aanpassen
- Collectieve bescherming en, bij gebrek daaraan, persoonlijke beschermingsmiddelen
- Opleiding en informatie van werknemers en leidinggevenden
- De gevolgen van blootstelling aan beroepsrisicofactoren voorkomen (fysieke belasting, agressieve omgeving, werkritmes)
Risico’s in verband met de arbeidsorganisatie vallen onder hetzelfde programma. De preventie van psychosociale risico’s staat er op gelijke voet met de fysieke risico’s: beheersing van de werkdruk, steun van het management, aanpak van pesterijen en seksistisch gedrag, zoals artikel L4121-2 bepaalt.
Illustratief voorbeeld
Risico vastgesteld in het DUERP: manueel hanteren van zware onderdelen in het atelier. Maatregel: twee transportwagens aankopen. Indicator: aantal geschrapte manuele hanteringen en werkverlet door musculoskeletale aandoeningen. Deadline: september.
Maatregelen ter verbetering van de arbeidsomstandigheden
Het programma is niet alleen een veiligheidsplan: de naam omvat ook de verbetering van de arbeidsomstandigheden. De Code vraagt onder meer om het werk aan de mens aan te passen, eentonig en machinaal opgelegd werk te beperken, en de preventie te plannen met aandacht voor de arbeidsorganisatie, de arbeidsomstandigheden en de sociale relaties.
- Arbeidsorganisatie: planningen, werklast, onderbrekingen, piekperiodes
- Inrichting van werkposten, lokalen en uitrusting
- Voorspelbare werkuren en evenwicht tussen werk en privéleven
- Management en werkrelaties
- Regeling van het gebruik van digitale tools en het recht op deconnectie
Het recht op deconnectie maakt deel uit van de jaarlijkse onderhandelingen over gelijke kansen en de kwaliteit van het arbeidsleven in ondernemingen met vakbondsafdelingen. Bij gebrek aan akkoord stelt de werkgever na advies van het CSE een charter op (artikel L2242-17, 7°). Deze maatregelen kunnen voor de samenhang in het jaarprogramma worden opgenomen.
Lijst van uitgevoerde en uit te voeren acties
Het programma heeft betrekking op de acties die in het komende jaar moeten worden uitgevoerd. De acties van het voorgaande jaar staan in het jaarverslag, dat er de balans van opmaakt. Als maatregelen die gepland waren of door het CSE gevraagd werden niet zijn genomen, vermeldt de werkgever de redenen in een bijlage bij dat verslag.
Eén enkele tabel vergemakkelijkt de opvolging. Hier is een standaardstructuur, met twee voorbeeldregels met fictieve waarden:
| Risico (ref. DUERP) | Maatregel en verantwoordelijke | Geraamde kostprijs en middelen | Resultaatindicator | Deadline en status |
|---|---|---|---|---|
| Manueel hanteren van lasten, atelier | Aankoop van twee transportwagens. Verantwoordelijke: atelierchef | 8 000 € (fictief). Investeringsbudget, steun van de preventiedienst | Geschrapte manuele hanteringen, werkverlet door MSA | September. Lopend |
| Werkdruk, klantendienst | Planningen en piekperiodes herzien. Verantwoordelijke: HR | Tijd van de werkgroep, geen directe kosten | Verschil tussen ervaren en geplande werkdruk | Juni. Op te starten |
Een HR-dashboard centraliseert deze informatie met uw andere gegevens (afwezigheden, ongevallen, personeelsbestand) en geeft HR-teams, leidinggevenden en de directie een overzicht.
Toegewezen middelen
Het programma identificeert de middelen van de onderneming die kunnen worden ingezet, en voor elke maatregel wordt de kostprijs geraamd. Denk aan zowel directe als indirecte kosten:
- Budget: uitrusting, werken, opleidingen, diensten
- Tijd: voorbereiding, opleiding, vervanging van afwezige werknemers
- Interne competenties: aangewezen bevoegde werknemer, HR, leidinggevenden, CSE
- Externe steun: dienst voor preventie en gezondheid op het werk, sectorale instanties (artikel L4121-3-1, IV), Carsat
- Tools: opvolgingstabellen, platform voor sturing en luisteren
Hoe stelt u uw PAPRIPACT op en structureert u het?
De wet schrijft geen methode voor. De volgende aanpak in zeven stappen is de meest gebruikelijke:
Analyse van de risico’s uit het DUERP
Het vertrekpunt is het DUERP. Lees het opnieuw met een actiegerichte blik:
- Welke risico’s zijn nog niet onder controle?
- Welke risico’s zijn sinds de laatste update opgedoken (ongevallen, meldingen, reorganisaties)?
- Welke acties van vorig jaar zijn niet uitgevoerd?
- Wat zeggen het CSE en de dienst voor preventie en gezondheid op het werk?
Vergeet de psychosociale risico’s (PSR) niet: een globale analyse per werkeenheid voorkomt dat u ze geval per geval moet behandelen.
Prioritering van de preventieacties
U kunt niet alles in één jaar aanpakken. Rangschik de acties volgens verschillende criteria:
- De ernst van de mogelijke gevolgen
- Het aantal blootgestelde werknemers en de duur van de blootstelling
- Het huidige beheersingsniveau van het risico
- De haalbaarheid (kostprijs, termijn, beschikbare competenties)
- De voorstellen van het CSE en de wettelijke verplichtingen
Risico’s in verband met werkdruk worden net als de andere geprioriteerd: omvang, aantal betrokken werknemers, gevolgen voor de gezondheid. Een prioriteitenmatrix, zoals die van Balencio, helpt beslissen waar u eerst moet ingrijpen op basis van de beleving van de teams.
Goede praktijk
Beter tien realistische en opgevolgde maatregelen dan veertig maatregelen zonder middelen. Een te ambitieus programma eindigt met een lange lijst van niet-uitgevoerde maatregelen die u voor het CSE moet verantwoorden.
Planning en uitvoeringskalender
De Code legt geen data vast, maar eist wel een uitvoeringsplanning. Hier is een standaardplanning over het jaar, aan te passen aan uw raadplegingscyclus van het CSE:

Budget en nodige middelen
Voor elke maatregel van het programma wordt de kostprijs geraamd. Ga in drie stappen te werk:
- Begroot elke maatregel (directe kosten en bestede tijd)
- Tel alles op en maak keuzes op basis van de prioriteiten en het beschikbare budget
- Identificeer mogelijke steun: sector, dienst voor preventie en gezondheid op het werk, Carsat
Goed om te weten
Het gedetailleerde en begrote programma is niet alleen een intern document: het proces-verbaal van de CSE-vergadering die het onderzoekt, moet worden gevoegd bij aanvragen voor overheidsopdrachten, subsidies, premies of sociale of fiscale voordelen (artikel L2312-27).
Raadpleging van het CSE en voorstelling van het PAPRIPACT
De voorstelling aan het CSE is de belangrijkste stap van de jaarlijkse cyclus. Ze wordt geregeld door de Code du travail.
Verplichting om het sociaal en economisch comité te raadplegen
In ondernemingen met minstens 50 werknemers stelt de werkgever in het kader van de raadpleging over het sociaal beleid een schriftelijk jaarverslag en het jaarlijks preventieprogramma voor aan het CSE (artikel L2312-27). Het CSE geeft advies over deze documenten.
Wettelijk kader
Het proces-verbaal van de CSE-vergadering over het verslag en het programma wordt gevoegd bij elke aanvraag van de werkgever voor overheidsopdrachten, overheidsparticipaties, subsidies, premies van welke aard ook of sociale of fiscale voordelen.
Als de werkgever het CSE niet of niet correct raadpleegt, riskeert hij onder meer een belemmeringsmisdrijf en kan hij het proces-verbaal dat voor die aanvragen vereist is niet voorleggen.
Hoe stelt u het programma voor?
Om het CSE een onderbouwd advies te laten geven, bezorgt de werkgever precieze en schriftelijke informatie of stelt hij die ter beschikking, en laat hij voldoende tijd voor het onderzoek. Bereid voor:
- Het schriftelijke jaarverslag: balans van de algemene situatie op het vlak van gezondheid, veiligheid en arbeidsomstandigheden en van de uitgevoerde acties. Nachtarbeid en de preventie van de gevolgen van blootstelling aan beroepsrisicofactoren komen er specifiek aan bod
- De bijlage met de redenen waarom maatregelen niet zijn uitgevoerd
- Het jaarprogramma, in de vorm van een overzichtelijke tabel, met indicatoren, kosten en planning
- Het actuele DUERP, zodat het CSE kan nagaan of de vastgestelde risico’s wel worden aangepakt
Plan een vergadering die gewijd is aan het onderzoek van het verslag en het programma: daaruit volgt het proces-verbaal dat de Code vereist. Waar ze bestaat, kan de CSSCT de inhoud samen met de werkgever voorbereiden.
Termijnen en frequentie van de raadpleging
De raadpleging over het sociaal beleid is jaarlijks. Bij gebrek aan akkoord gelden de termijnen van artikel R2312-6:
- Eén maand om advies te geven
- Twee maanden als een expert tussenkomt
- Drie maanden bij expertises in een raadpleging die zowel op het niveau van het centrale CSE als van de vestigingscomités verloopt
Na die termijn wordt het CSE geacht te zijn geraadpleegd en een negatief advies te hebben gegeven.
Goed om te weten
Een ondernemingsakkoord kan het aantal CSE-vergaderingen, de adviestermijnen en de periodiciteit van de raadplegingen vastleggen, zonder drie jaar te overschrijden (artikel L2312-19). Controleer de bepalingen van uw akkoord en houd er rekening mee dat het programma betrekking heeft op het komende jaar.
Opvolging en evaluatie van het jaarlijks preventieprogramma
Een programma dat niet wordt opgevolgd, wordt een lijst van intenties. De opvolging helpt ook om de jaarbalans voor te bereiden en de update van het DUERP te voeden.
Indicatoren voor de opvolging van de acties
De Code vereist resultaatindicatoren voor elke maatregel. Combineer verschillende soorten indicatoren, waaronder QWL-indicatoren:
| Type | Voorbeelden | Aanbevolen frequentie |
|---|---|---|
| Uitvoering | Aandeel tijdig uitgevoerde acties, verbruikt budget | Driemaandelijks |
| Resultaat | Ongevallen en bijna-ongevallen, beroepsziekten, werkverlet, blootstelling aan risicofactoren | Driemaandelijks of halfjaarlijks |
| Beleving | Ervaren werkdruk, stress, teamklimaat, vertrouwen in het management | Driemaandelijks (korte bevragingen) of jaarlijks |
| Sociaal overleg | Gevolg gegeven aan de adviezen van het CSE, aangenomen bijkomende maatregelen | Jaarlijks |
Goede praktijk
Een indicator moet meetbaar zijn met de gegevens waarover u beschikt. Beter vier indicatoren die elk kwartaal worden opgevolgd dan vijftien die nooit worden bijgewerkt.
Jaarbalans van de uitgevoerde maatregelen
Het schriftelijke jaarverslag maakt de balans op van het voorbije jaar. Het is de tegenhanger van het programma en bereidt de volgende raadpleging voor. Om het bruikbaar te maken, controleert u of het het volgende omvat:
- De uitgevoerde acties, met hun werkelijke kostprijs en resultaten
- De niet-uitgevoerde acties, met de redenen in een bijlage
- Nachtarbeid en de preventie van de gevolgen van blootstelling aan beroepsrisicofactoren
- De lessen voor de update van het DUERP en het volgende programma
Vul de cijfermatige balans aan met de beleving van de teams. Een jaarlijkse sociale barometer meet de evolutie van de beleving van werkdruk, management of klimaat, en laat u nagaan of de genomen maatregelen als doeltreffend worden ervaren.
Bijsturing en continue verbetering
Het programma leeft. In de loop van het jaar rechtvaardigen verschillende gebeurtenissen een herziening: een ongeval, een melding, een reorganisatie, nieuwe uitrusting. Naargelang het geval leiden ze ook tot een update van het DUERP (artikel R4121-2).
- Organiseer elk kwartaal een overleg met het CSE of de CSSCT
- Neem de voorstellen van het CSE en de signalen van de leidinggevenden op
- Wijs de middelen van stopgezette maatregelen toe aan nieuwe prioriteiten
- Documenteer elke bijsturing en de reden ervan
Een feedbackcultuur vergemakkelijkt die cyclus: teams en leidinggevenden melden vroeg wat werkt en wat niet, zodat u vóór het einde van het jaar kunt bijsturen.
Volg uw preventie-indicatoren en de beleving van uw teams het hele jaar door op: ontdek het platform van Balencio.
Realtime resultaten, evolutie van de resultaten en HR-actieplannen op één plek.
Veelgestelde vragen over het PAPRIPACT
Wat is het verschil tussen het DUERP en het PAPRIPACT?
Het DUERP is een diagnose. Het inventariseert de beroepsrisico’s per werkeenheid, in alle ondernemingen vanaf de eerste werknemer.
Het PAPRIPACT is een actieplan. Het legt de maatregelen voor het komende jaar vast om die risico’s aan te pakken en de arbeidsomstandigheden te verbeteren, met indicatoren, kostprijs, middelen en planning. Het is verplicht vanaf 50 werknemers. Daaronder wordt de lijst van preventieacties in het DUERP vastgelegd.
Is het PAPRIPACT verplicht voor alle ondernemingen?
Nee. Het is verplicht in ondernemingen met 50 werknemers of meer. Onder die drempel bepaalt de werkgever preventieacties, die in het DUERP worden opgelijst.
Voor zover wij weten, voorziet de Code du travail niet in een specifieke sanctie voor het ontbreken van een jaarprogramma. De administratieve boete van 2026 beoogt het ontbreken van een DUERP, niet het programma. Het niet raadplegen van het CSE kan wel een belemmeringsmisdrijf vormen, en het ontbreken van preventieacties kan de aansprakelijkheid van de werkgever in het gedrang brengen bij een ongeval.
Wie moet het jaarlijks preventieprogramma opstellen?
De verplichting ligt bij de werkgever. Hij kan rekenen op verschillende bijdragen:
- HR en de verantwoordelijken voor gezondheid, veiligheid en arbeidsomstandigheden
- De werknemer die is aangewezen voor bescherming en preventie, als die er is
- De dienst voor preventie en gezondheid op het werk, die bijdraagt aan de risico-evaluatie
- Leidinggevenden en werknemers, die het reële werk kennen
- Sectorale instanties, die ondernemingen kunnen begeleiden
Het CSE wordt geraadpleegd: het geeft advies en kan prioriteiten en bijkomende maatregelen voorstellen, maar stelt het programma niet op.
Hoe vaak moet het PAPRIPACT worden bijgewerkt?
Het programma heeft betrekking op het komende jaar: het wordt dus elk jaar opgesteld en aan het CSE voorgesteld. In de loop van het jaar kan een update van het DUERP (nieuwe uitrusting, reorganisatie, ongeval, nieuwe informatie over een risico) tot een herziening leiden.
Een goede praktijk is het programma te herzien bij elke update van het DUERP en elk kwartaal een opvolgingsmoment te houden.
Geciteerde bronnen: Franse Code du travail, artikelen L4121-1 tot L4121-3-1 (Légifrance, versie van 28 april 2026); artikel L2312-27 (code.travail.gouv.fr, bijgewerkt op 31 maart 2022); artikelen R2312-6, L8115-1 (bijgewerkt op 27 juni 2026), L2312-15 en L2312-19 (via code.travail.gouv.fr en OPPBTP); artikel L2242-17 (via INRS); Frans ministerie van Arbeid, bevoegdheden van het CSE inzake gezondheid, veiligheid en arbeidsomstandigheden (gebruik van het acroniem PAPRIPACT); IGAS, rapport nr. 2022-109R, mei 2023 (realisatiegraad van het DUERP, Dares 2019); Assurance Maladie – Risques professionnels, jaarverslag 2024 (via Vie-publique). De voorbeelden, de standaardplanning, de aanbevolen indicatoren en de methode in zeven stappen zijn redactionele aanbevelingen.
Structureer uw preventieaanpak met een platform dat ontworpen is om te meten, te analyseren en te handelen: vraag een demo van Balencio aan.
Inhoudstafel
- Wat is het PAPRIPACT?
- Voor wie geldt het PAPRIPACT?
- Wat moet het jaarlijks preventieprogramma bevatten?
- Hoe stelt u uw PAPRIPACT op en structureert u het?
- Raadpleging van het CSE en voorstelling van het PAPRIPACT
- Opvolging en evaluatie van het jaarlijks preventieprogramma
- Veelgestelde vragen over het PAPRIPACT